ADAS oefenen in de praktijk

  • 14 augustus 2019
  • 7 reacties
  • 273 Bekeken

Reputatie 1
Als verkeersprofessional ben ik vooral bezig met het opleiden - zowel theoretisch als praktisch - van aanstaande rijbewijsbezitters, ADAS maakt daar uiteraard onderdeel van uit. De theorie van het bijbrengen van die systemen is vaak niet zo'n probleem, de praktijk is echter weerbarstiger. Hoe leert een rijinstructeur de leerling aan wat bijvoorbeeld een autonome remingreep (AEB) doet om een ongeval te voorkomen?
Graag doe ik een beroep op jullie, dat als jullie ideeën hebben over hoe de verschillende ADAS-systemen in de praktijk met oefeningen aangeleerd kunnen worden, dit op deze topic met ons te delen.

7 reacties

Reputatie 4
Goede vraag, @Guido Seegers! Het is uiteraard erg belangrijk dat de autorijder in de praktijk ook op de juiste manier met ADAS om kan gaan. @Jasperverweij, @MVDL, @Dimitri, @Motorrijerke en @Gijs Kantelberg jullie hebben eerder aangegeven geïnteresseerd te zijn in onderwerpen rondom ADAS, hoe zien jullie dit?
Reputatie 2
Bij het testen van ADAS-systemen zal je waarschijnlijk vooral willen laten zien/voelen aan de rijbewijsbezitter welke basiswerking deze systemen hebben. Bij een aantal systemen zal je dan echter op een veilige en gecontroleerde manier de grens moeten gaan opzoeken.

Een werking van een systeem als Lane Departure Warning, verkeersbordenherkenning of Adaptive Cruise Control is bijvoorbeeld tijdens reguliere lessen te laten zien bij met name de snelweg situaties.

AEB ervaren is lastiger. Daarvoor dien je op een afgesloten weg een noodsituatie te simuleren. Euro NCAP gebruikt daarvoor opblaasbare dummy-auto's, maar ik ben benieuwd of er ook simpelere (maar wel veilige) voor dit doeleinde geschikte methodes zijn.
Zeker interessant. In de vakwereld is men momenteel bezig met projecten rondom het updaten van het rijbewijs, zowel voor de autobestuurder als van de auto van de toekomst (digitaal rijbewijs voor de auto). Royal HaskoningDHV heeft daar al contact met het CBR en RDW over.

Voor nu: Het klopt wat @Jasperverweij zegt, maar ik wil daar wel graag wat nuance aan toevoegen. Ja je moet het iemand kunnen laten ervaren (dynamische instructie), maar je zult eerst ook iets moeten vertellen over die systemen (statische instructie).

Je zult iets moeten uitleggen over waar het voor bedoeld is, wanneer het wel werkt, wanneer het niet werkt, welke dingen er mogelijk aan bijdragen dat het fout gaat, etc. Wat je wellicht kan gebruiken zijn de termen Assistentie, Automatisering en Autonomie. Dat zijn drie termen die NIET hetzelfde betekenen... Vandaag de dag zijn vrijwel alle ADAS-soorten van die eerste categorie; het assisteert je bij de rijtaak (ja, ook de Tesla's, zo goed zijn die dingen niet). Langzaamaan bewegen we naar de tweede categorie, waarbij het voertuig in hele specifieke situaties zelf dingen kan doen en waarbij de bestuurder alleen hoeft te monitoren. Autonome voertuigen zijn momenteel alleen die shuttlebusjes die je op het vliegveld naar de gate brengen bijvoorbeeld. Dat zijn voertuigen waar geen stuur in zit.

De assisterende systemen, zoals LKS, ACC of AEB, zijn puur bedoeld als hulpmiddel. LKS en AEB zelfs puur alleen voor foutcorrectie. ACC lijkt een comfortding te zijn, maar het helpt je onbewust wel heel goed met het bewaren van >2 sec. afstand. Als we zelf rijden dan zitten we toch al snel te dicht op de voorligger, waarbij we desondanks wel het gevoel hebben dat we nog genoeg afstand houden. ACC helpt je daarbij. Het is gebleken dat veel mensen hun actieve LKS uitzetten, omdat ze het 'irritant' vonden sturen. Het zou te abrupt sturen. Ze gebruiken dan nog wel de LDW (waarschuwende rijstrookhulp). Een LKS is ook bedoeld om abrupt te sturen; het is immers een foutcorrectie. Het is niet bedoeld om 'met losse handjes' te rijden. Men verwacht een systeem dat het voertuig netjes tussen de lijnen houdt, waarbij je als eerste gedachte hebt dat je dan zelf minder hoeft te doen. Dat is onjuist! Je moet zelf blijven sturen, dat systeem helpt je op momenten dat je (te) moe bent, aan de radio zit of die lastige kinderen op de achterbank koest probeert te houden. Positief neveneffect: je gaat vaker de richtingaanwijzer gebruiken.

Zelf werk ik aan een onderzoek naar het verkennen van de grenzen van het zogenaamde Operational Design Domain (ODD) van lane keeping systems. Dat ODD moet je zien als een soort 'gebruiksgebied' waarbinnen het ADAS (lane keeping in dit geval) kan opereren. Dat ODD wordt gedefinieerd door de voertuigfabrikant. Je vindt dit verspreid in het boekje van de auto terug, bijvoorbeeld als een opmerking over regen, sneeuw of scherpe bochten. In het boekje staat dan dat het systeem mogelijk niet (goed) werkt in die situaties. Er staat bijvoorbeeld ook in dat LKS pas vanaf een bepaalde snelheid werkt. Jouw leerlingen moet je zien aan te leren dat ze zelf die link kunnen leggen: wat zie ik buiten op straat en hoe beïnvloedt dat mijn mogelijkheden om bepaalde ADAS aan te zetten? Dus in het geval van die snelheid: als jouw leerling moet remmen voor iets, dan moet hij/zij ook begrijpen dat het LKS dan even niet meer werkt totdat je weer boven die 'activatiesnelheid' uit komt. In het geval van een 'scherpe bocht': wat is een scherpe bocht? Dat weten we nog niet. In mijn onderzoek probeer ik te achterhalen wat deze grenswaarden van dat ODD zijn van het LKS systeem. Overigens heeft elk automerk (en automodel) een geheel eigen ODD. Het kan dus zijn dat een Golf iets niet kan, en een Volvo wel.

Korte samenvatting:
  • Pak de gebruikershandleiding erbij (ik zie dat als het nieuwe 'onder de motorkap kijken en weten wat wat is')
  • Vertel waarvoor een ADAS bedoeld is (pure assistentie, geen vervanging)
  • Bedenk wellicht wat vragen vooraf die je kan stellen bij het voordoen van bepaalde situaties op de weg (regen, vervuilde markering, etc.)
  • Denk ook aan de dingen die het boekje je nog niet kunnen vertellen (de grenzen van het ODD die we nu (nog) niet weten)
Voor jouw AEB-test: je kan een stuk karton pakken in de vorm van een auto en dat op een lege parkeerplaats zetten. Neem dan wel even een bezem mee, want een boete voor milieuvervuiling wil je niet 😛 Probeer die test eerst zelf, met een oplopende snelheid, om te checken of en hoe het werkt. Er zijn grote verschillen in kwaliteit van deze systemen. Als ik de autotests moet geloven heb ik bijvoorbeeld meer 'peace-of-mind' in een Subaru of Volvo dan in een VAG-product... Bedenk je overigens dat een stuk karton mogelijk niet zo goed werkt. De zogenaamde opblaasdummy van de Euro NCAP tests, de Global Vehicle Target (GVT), is een modulair ding dat telkens opnieuw opgebouwd kan worden. De hoes die eroverheen getrokken wordt bevat speciaal materiaal dat dezelfde reflectiewaarden van glas en metaal heeft als een echte auto dat zou hebben. Daarnaast staat de GVT op een beweegbaar platform. Oftewel: dat ding is er voor gemaakt, een kartonnen auto biedt mogelijk niet hetzelfde resultaat.

Reputatie 2
Bedankt @MVDL voor het uitgebreide antwoord. Leerzaam!
Interessant allemaal. Als het opleidingsinstituut van rijinstructeurs hebben we deze onderdelen opgenomen in de bijscholing voor rijinstructeurs. Deze bijscholing bestaat uit drie onderdelen: een theorie-onderdeel met e-learning. En twee praktijkmodules: het gebruik van ADAS in de praktijk en een rijles geven met gebruikmaking van ADAS. Voor jou direct van toepassing en telt mee voor je bijscholing. Ik nodig je van harte uit om je aan te melden voor deze trainingen, waarbij het theorieonderdeel de eerste stap is.
Vanaf 1 september gaan we ADAS ook opnemen in de basisopleiding rijinstructeur. Later zal het ook standaard worden in de praktijkmodules, zodat elke aankomende student klaar is voor de toekomst.
Dus als je wilt, kun je me altijd bellen. Erik heeft m'n nummer ;-)

Fijn weekend allemaal en @MVDL : een goed verhaal. Dank je.
Reputatie 1
Een leerzaam en idd uitgebreid antwoord, @MVDL bedankt daarvoor.

Voor mij heeft het weer een paar nieuwe ideeën opgeleverd over hoe het een en ander in praktijk te brengen. Niet eenvoudig, vandaar ook mijn topic, en het blijft lastig voor de gemiddelde rijinstructeur.
Eyeopener voor mij uit jouw bijdrage:
  • De verschillen tussen Assistentie, Automatisering en Autonomie
  • jouw ODD-verhaal; zeer nuttig
Over AEB-test: dit moet het idd zijn. Niet weggelegd voor een enkele rijschool, dus samenwerkingsverbanden aanspreken en gezamenlijk oefenen op een afgesloten terrein.

Iedereen verlangt dat ADAS in de rijopleiding wordt geïntegreerd, ook het CBR, maar verder dan de systemen uitleggen in de theorieles komen de meeste rijscholen niet. Deze topic zou kunnen bijdragen aan de totstandkoming van een verzameling oefeningen voor ADAS, waar we uiteindelijk allemaal ons voordeel mee kunnen doen.
Reputatie 1
Beste @Gijs Kantelberg. Bedankt voor je aanbod, ik houd het zeker in overweging. Wel heb ik zojuist mijn 5-jaarscyclus bijscholing afgerond. Klinkt iig interessant. Groeten aan mijn RIS-collega's.

Reageer